Historische ontwikkeling

Het Blaauwlakenblok is gelegen in één van de oudste delen van Amsterdam.

13e eeuw

Aan het einde van de 13e eeuw werd de Dam aangelegd, waardoor het gebied erachter minder onder invloed stond van de getijdenveranderingen in het IJ. Ten noorden van de dam ontstond een haven waaromheen de huidige Warmoesstraat en Nieuwendijk werden aangelegd. Aan deze dijken werden woningen en vooral pakhuizen gebouwd. De percelen aan het Damrak en de Warmoesstraat liepen oorspronkelijk tot aan de huidige Oudezijds Voorburgwal, die rond die tijd de oostgrens van de stad bepaalde. De omvang van deze percelen maakte het mogelijk om ook aan de achterzijde te bouwen. Aan de Oudezijds Voorburgwal verrezen woningen en tussen de bebouwing aan de Warmoesstraat en het Damrak enerzijds en de Oudezijds Voorburgwal anderzijds bleven binnenterreinen over. Deze terreinen werden bebouwd met schuren, werkplaatsen en stallen of gebruikt als boomgaard.

14e eeuw

In de 14e eeuw werden vooral in de hoofdstraten de houten huizen vervangen door stenen huizen. Hierbij wordt ruimte gelaten voor het ontstaan van straten en stegen, dwars op of evenwijdig aan de straat of gracht. Zij volgen het verloop van de voormalige poldersloten en paden die deel uitmaakten van het landschap zoals dat er voor de stadsuitbreiding uitzag.

15e en 16e eeuw

In de loop van de 15e en 16e eeuw werd de bebouwing steeds dichter. Door de fijnmazige structuur van straten en stegen was de stad toch goed ‘doordringbaar’. Aan deze ruimtelijke structuur van de binnenterreinen rond het Blaauwlakenblok is sinds de 16e eeuw nauwelijks iets veranderd.
De Warmoesstraat was tot de aanleg van de grachtengordel verreweg de duurste straat in de stad. Lakenkopers, zuivelkopers en wijnkopers vonden in deze straat een plek om te wonen. De detailhandelaren en ambachtslieden vestigden zich in de straten en stegen of het goedkopere deel van de Warmoesstraat, aan de oostzijde in de richting van de Dam.